Thực hiện nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân, đồng thời là trách nhiệm của mỗi công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việc chấp hành nghiêm các quy định về đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe, gọi nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ quân sự góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.

05 trường hợp bị coi là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự

Theo quy định mới, hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự được xác định qua các trường hợp cụ thể sau:

1. Không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự

Công dân thuộc đối tượng phải đăng ký nghĩa vụ quân sự có trách nhiệm thực hiện việc đăng ký theo quy định. Trường hợp không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự của cơ quan có thẩm quyền thì được xác định là hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.

2. Không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Đây là nội dung đáng chú ý được bổ sung từ ngày 01/9/2026. Công dân được gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự có trách nhiệm chấp hành quyết định và thực hiện đúng thời gian, địa điểm được thông báo.

3. Không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Công dân thuộc diện được gọi khám sức khỏe có trách nhiệm có mặt đúng thời gian, địa điểm và chấp hành các yêu cầu của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Việc cố tình không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

4. Không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ

Khi có quyết định gọi nhập ngũ và thuộc trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, công dân có trách nhiệm nghiêm túc chấp hành lệnh gọi. Công dân không được né tránh, gian dối hoặc sử dụng các thủ đoạn nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.

5. Không chấp hành quyết định, lệnh gọi tập trung

Trường hợp không chấp hành quyết định, lệnh gọi tập trung để thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên hoặc kiểm tra sẵn sàng chiến đấu theo quy định cũng được xác định là hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Tùy theo hành vi, tính chất, mức độ vi phạm và các điều kiện cụ thể, công dân vi phạm quy định về nghĩa vụ quân sự có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Đối với trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Theo quy định, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Trường hợp phạm tội thuộc các tình tiết quy định tại khoản 2 Điều 332, như tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình; phạm tội trong thời chiến; lôi kéo người khác phạm tội, thì có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp không chấp hành quyết định sơ tuyển, khám sức khỏe hoặc các quyết định liên quan đến nghĩa vụ quân sự đều đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý phải căn cứ vào hành vi cụ thể, tính chất, mức độ vi phạm và các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Chủ động chấp hành nghiêm quy định về nghĩa vụ quân sự

Để thực hiện tốt công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, Ban Chỉ huy Quân sự xã Na Sang đề nghị công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự và gia đình chủ động tìm hiểu, nắm chắc các quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự; thường xuyên theo dõi thông tin và thực hiện đúng các quyết định, lệnh gọi của cơ quan có thẩm quyền.

Việc chấp hành nghiêm các quy định về nghĩa vụ quân sự không chỉ là trách nhiệm pháp lý của công dân mà còn thể hiện ý thức, trách nhiệm đối với cộng đồng và Tổ quốc, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.